Służba ołtarza w parafii Św. Brata Alberta

Formularze asysty liturgicznej
Do obowiązków ceremoniarza we wspólnocie oazowej należy skompletowanie zespołu liturgicznego, przydzielenie funkcji i wywieszenie formularza w miejscu widocznym dla całego zespołu, i celebransa. Formularz asysty to estetycznie przygotowana kartka, zawierająca spis funkcji i przyporządkowane im imiona, i nazwiska ministrantów.
Podstawowe formularze asysty

Służba liturgiczna - asysta pełna
Służba liturgiczna - asysta uroczysta
Służba liturgiczna - nabożeństwo
Służba liturgiczna - nabożeństwo drogi krzyżowej
Żeńska służba liturgiczna - msza św.

POMOCE DLA CEREMONIARZA

Przykładowe komendy
718. Podczas liturgii często trzeba wydać jakieś polecenia, np. pokierować procesją, wskazać miejsce, czas a niekiedy też sposób wykonania funkcji liturgicznej. Służą temu między innymi tzw. komendy liturgiczne wydawane przez ceremoniarza. Jak to jednak należy robić by nie rozpraszać uczestników liturgii? Przede wszystkim komendy i inne wskazówki podczas liturgii należy podawać dyskretnie, nie za głośno - by usłyszeli tylko ci, do których komenda liturgiczna jest skierowana. Po drugie - należy je stosować tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Po trzecie - trzeba używać możliwie najkrótszych, a zarazem zrozumiałych zwrotów 538. Zgodnie z tradycją komendy są wydawane po łacinie ale jeśli posługujący nie znają dostatecznie tego języka to należy się posłużyć ich polską wersją.
Poniżej podano przykłady komend liturgicznych. Należy podkreślić, że nie podano tu dosłownych przekładów, a tylko znaczenie komend.

Źródło: Komisja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Episkopatu Polski http://www.kkbids.episkopat.pl/ 

Dokumenty liturgiczne po Soborze Watykańskim II

Konstytucja o liturgii świętej (tłumaczenie z 1968 r.)
http://www.apologetyka.katolik.pl/czytelnia/dokumenty/vat_ii/kl/0.php

Instrukcja o koncertach w kościołach http://www.kkbids.episkopat.pl/anamnesis/14/12.htm

V Instrukcja wykonawcza Liturgiam authenticam z 2001 r. -
http://www.kkbids.episkopat.pl/anamnesis/29/2.htm#etykieta1

Papież Paweł VI, Konstytucja apostolska >Paenitemini<
www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pawel_vi/konstytucje/paenitemini_17021966.html

Sekretariat Stanu, Instrukcja w sprawie szat, tytułów i godeł Kardynałów, Biskupów i Prałatów niższych stopni (1969) -
http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WR/inne/kard_pompony_31031969.html

Kongregacja Wychowania Katolickiego
Instrukcja o liturgicznej formacji w seminariach
http://www.kkbids.episkopat.pl/anamnesis/22/3.htm

O liturgii Wielkiego Postu
Modyfikacje w liturgii okresu Wielkiego Postu.

Okres Wielkiego Postu to czas, który poprzez rozważanie męki i śmierci Jezusa, ma nas przygotować do kulminacji roku liturgicznego, jakim jest Święte Triduum Paschalne Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa. Rozpoczyna się on Środą Popielcową i trwa do Mszy św. Wieczerzy Pańskiej, która to rozpoczyna Triduum Paschalne. Przy czym pierwszy jego okres tj. do 5. niedzieli Wielkiego Postu ma bardziej charakter pokutny, przypominający o konieczności nawrócenia, przemiany życia. A dopiero druga część tego okresu ma charakter bardziej pasyjny, gdzie staramy się kontemplować Chrystusa, który oddaje życie za nas.

Już sam fioletowy kolor szat liturgicznych sygnalizuje, że wkraczamy w szczególny czas. Pewne zmiany zauważamy także w liturgii mszalnej. Milknie śpiew „Alleluja”, aby z nową mocą zabrzmieć w noc paschalną. Nie stosuje się go w żadnej celebracji, nawet podczas świąt i uroczystości przypadających w tym okresie, zastępując go innym, podanym w lekcjonarzu (Chwała Tobie Słowo Boże lub Chwała Tobie Królu wieków). Opuszcza się nawet w niedziele (za wyjątkiem uroczystości i świąt) hymn Chwała na wysokości Bogu. Także wprowadzenie do modlitwy Ojcze nasz ma specjalną wersję dla tego okresu liturgicznego. Podobnie pierwsza część modlitwy o pokój po embolizmie (rozpoczynająca się od słów Panie Jezu Chryste, Ty powiedziałeś…) posiada własne wprowadzenie dla okresu Wielkiego Postu.

Formularze mszalne

W modlitwach mszalnych, każdy dzień okresu Wielkiego Postu posiada własny formularz.

Mszał oferuje szeroki wybór prefacji wielkopostnych. Dwie pierwsze (nr 8-9) odmawia się zwłaszcza w niedziele, gdy nie trzeba odmawiać prefacji własnej. Kolejne dwie (nr 10-11) przeznaczone są zasadniczo na dni powszednie Wielkiego Postu. W te dni można też stosować 1. lub 2. Modlitwę Eucharystyczną o Tajemnicy Pojednania. Prefacja nr 12 przeznaczona jest na 1. niedzielę Wielkiego Postu, ponieważ ściśle wiąże się z treścią czytanej w tym dniu podczas Mszy św. Ewangelii (Kuszenie Chrystusa). Prefację nr 13 odmawia się w 2. niedzielę Wielkiego Postu, kiedy czytana jest Ewangelia o Przemienieniu Pańskim. Kolejne prefacje (nr 14-16) są przeznaczone na kolejne niedziele tego okresu liturgicznego, jednakże tylko dla cyklu czytań w roku „A”. Prefacja o Męce Pańskiej (nr 17) odmawiana jest w piątym tygodniu Wielkiego Postu oraz w mszach o tajemnicy Krzyża i Męki Pańskiej. Kolejna prefacja (nr 18) przeznaczona jest na pierwsze 3 dni Wielkiego Tygodnia. Własną prefację posiada Niedziela Palmowa czyli Męki Pańskiej.

Niedziele Wielkiego Postu mają pierwszeństwo przed innymi uroczystościami i świętami świętych. W niedziele te, dozwolone jest odprawianie Mszy św. tylko wg formularza z danej niedzieli. Nie można przenosić na nie np. tzw. zewnętrznej uroczystości tytułu kościoła (popularnie zwanego odpustem).

W okresie Wielkiego Postu, nie można też odprawiać Mszy wotywnych i żałobnych tzw. codziennych. W dni powszednie dozwolone są Msze żałobne w pierwszą rocznicę śmierci, po otrzymaniu wiadomości o zgonie i przy pogrzebaniu zmarłego.
W przypadające w tym czasie wspomnienia obowiązkowe świętych, można zamiast kolekty mszalnej z dnia odmówić kolektę ze wspomnienia.

Liturgia godzin
Należy trzymać się tekstów ustalonych dla tego okresu liturgicznego, podanych w 2. tomie Liturgii Godzin. We wszystkich godzinach liturgicznych, a także na początku każdej z nich, opuszcza się Alleluja, zaś w niedziele, w Godzinie czytań, także hymn Ciebie Boże chwalimy.
Omawiany okres posiada właściwe sobie hymny na rozpoczęcie poszczególnych Godzin. Każdy dzień Wielkiego Postu posiada własny formularz zawierający teksty przeznaczone na dany dzień dla wszystkich Godzin oprócz Modlitwy na zakończenie dnia (komplety). Jedyną częścią wspólną pozostają psalmy psałterza.

Przypadające w tym okresie wspomnienia obowiązkowe świętych można zaznaczyć w Jutrzni poprzez dodanie do oracji z dnia antyfony do pieśni Zachariasza i modlitwy o świętym.

Inne wskazania:
W tym czasie nie zaleca się, a w Wielkim Tygodniu wręcz zakazuje sprawowania sakramentów chrztu i bierzmowania. Nie przyozdabia się też ołtarza kwiatami. Można to uczynić jedynie w 4. niedzielę W. Postu oraz uroczystości.

W Polsce istnieje zwyczaj zasłaniania krzyży i obrazów od 5. Niedzieli Wielkiego Postu do Liturgii Męki Pańskiej w Wielki Piątek. ks. Daniel Łuka SSP, źródło